
Egzamin DGSA / Doradca ADR: pytania część specjalistyczna (z wyjaśnieniami)
Jeśli masz już za sobą lekturę naszego [poprzedniego wpisu dotyczącego części ogólnej], wiesz już, że egzamin państwowy na doradcę do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych (DGSA) nie należy do łatwych. Jednak dla większości kandydatów to nie część ogólna, a część specjalistyczna stanowi największe wyzwanie.
O ile "ogólne" zasady są względnie wspólne dla wszystkich gałęzi transportu, o tyle moduł specjalistyczny wymaga biegłości w specyfice transportu kołowego. To tutaj weryfikowana jest umiejętność korzystania z tabeli 1.1.3.6 (punkty), znajomość zasad tunelowych, wymagań konstrukcyjnych pojazdów czy specyficznych wyłączeń.
Zasady tej części egzaminu są następujące:
20 pytań testowych wielokrotnego wyboru;60 minut na rozwiązanie;
Wymagany próg zdawalności: minimum 80%.
Egzamin DGSA - test specjalistyczny (egzamin na doradców ADR)
Pytanie 1 Kierowca przewożący samochodem o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t, 10 kanistrów po 20 litrów każdy, ETANOLU UN 1170, II grupa pakowania, o stężeniu 80%:
- Może przewieźć materiał na wyłączeniu 1.1.3.6.
- Powinien oznakować pojazd gładkimi tablicami barwy pomarańczowej.
- Powinien posiadać dokument przewozowy zgodny z wymaganiami przepisów Umowy ADR.
Prawidłowe odpowiedzi: 1, 3
Wyjaśnienie: Kluczem jest tutaj kalkulacja punktów. Zgodnie z Tabelą A, UN 1170 (II GP) należy do 2. kategorii transportowej. Mnożnik dla tej kategorii wynosi 3.
- Obliczenie: 10 sztuk x 20 litrów = 200 litrów.
- Punkty: 200 x 3 = 600 punktów.
Limit dla 2. kategorii wynosi 1000 punktów. Ponieważ 600 < 1000, przewóz może odbywać się na tzw. "wyłączeniu częściowym" (1.1.3.6). Oznacza to brak konieczności oznaczania pojazdu tablicami (odp. 2 fałsz), ale dokument przewozowy jest nadal wymagany (odp. 3 prawda).
Pytanie 2 Kierowca przewożący samochodem o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t, 10 kanistrów po 20 litrów każdy, ETANOLU UN 1170, II grupa pakowania, o stężeniu 80% oraz 2 kanistry po 20 litrów UN 1202:
- Może przewieźć materiał na wyłączeniu 1.1.3.6.
- Powinien oznakować pojazd gładkimi tablicami barwy pomarańczowej.
- Powinien posiadać świadectwo dopuszczenia pojazdu.
Prawidłowe odpowiedzi: 1
Wyjaśnienie: Musimy zsumować punkty dla obu ładunków.
- Etanol (UN 1170, II GP, 2. kat.): 200 litrów x 3 = 600 punktów.
- Paliwo do diesla (UN 1202, 3. kat.): 40 litrów (2x20l). Mnożnik dla 3. kategorii to 1. Czyli 40 x 1 = 40 punktów.
- Suma: 600 + 40 = 640 punktów.
Limit 1000 punktów nie został przekroczony. Można korzystać z wyłączenia 1.1.3.6. W związku z tym przepisy działu 5.3 (tablice) oraz części 9 (świadectwo dopuszczenia pojazdu) nie mają zastosowania.
Pytanie 3 Kierowca przewożący 3 bębny po 200 litrów z materiałem UN 1830 (Kwas siarkowy):
- Powinien posiadać instrukcje pisemne dla kierowcy.
- Powinien posiadać wyposażenie zgodnie z instrukcjami pisemnymi.
- Kierując pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 3,5 t, powinien posiadać dokument „zaświadczenie o przeszkoleniu kierowcy”.
Prawidłowe odpowiedzi: 1, 2, 3
Wyjaśnienie: UN 1830 (II GP) należy do 2. kategorii transportowej (mnożnik 3).
- Obliczenie: 3 bębny x 200 litrów = 600 litrów.
- Punkty: 600 x 3 = 1800 punktów.
Limit 1000 punktów został przekroczony. Obowiązuje pełny ADR. Kierowca musi mieć instrukcje pisemne, pełne wyposażenie awaryjne oraz zaświadczenie ADR (niezależnie od masy pojazdu, co wynika z 8.2.1).
Pytanie 4 Kierowca przewożący 2 tony materiału UN 1345 (Kauczuk, odpadki) w DPPL po 500 kg każdy:
- Może przewieźć materiał na wyłączeniu 1.1.3.6.
- Powinien oznakować pojazd gładkimi tablicami barwy pomarańczowej.
- Powinien posiadać dokument „zaświadczenie o przeszkoleniu kierowcy”.
Prawidłowe odpowiedzi: 1
Wyjaśnienie: Sprawdzamy Tabelę A dla UN 1345. W kolumnie (15) widnieje 4. kategoria transportowa. Zgodnie z 1.1.3.6.4, dla 4. kategorii ilość maksymalna to „bez ograniczeń”. Oznacza to, że każdą ilość tego towaru można przewieźć na wyłączeniu 1.1.3.6, bez tablic i bez zaświadczenia ADR.
Pytanie 5 Kierowca przewożący próżne nieoczyszczone butle po UN 1965 w ilości 200 sztuk:
- Może skorzystać z wyłączenia określonego w przepisach podanych pod 3.4.1.
- Powinien oznakować pojazd gładkimi tablicami barwy pomarańczowej.
- Powinien posiadać dokument przewozowy zgodny z wymaganiami przepisów Umowy ADR.
Prawidłowe odpowiedzi: 3
Wyjaśnienie: Uwaga, to podchwytliwe pytanie. Odpowiedź 1 jest fałszywa, ponieważ 3.4.1 dotyczy Ilości Ograniczonych (LQ), a tutaj mowa o próżnych opakowaniach. Właściwym wyłączeniem dla próżnych naczyń po gazach klasy 2 jest 1.1.3.5, ale pytanie sugeruje konkretną podstawę prawną (3.4.1), która jest błędna. Przy przewozie próżnych naczyń niewyczyszczonych na zasadach ogólnych (niekorzystających z 1.1.3.5 lub 1.1.3.6) wymagany jest dokument przewozowy.
Pytanie 6 Umieszczenie zapisu "Przewóz zgodny z 1.1.4.2.1" w dokumencie przewozowym oznacza, że:
- Ładunek jest dopuszczony do przewozu koleją.
- Ładunek jest dopuszczony do przewozu środkami transportu morskiego lub lotniczego.
- Oznakowanie przewożonych sztuk przesyłki lub kontenerów może być inne niż wymagane przepisami Umowy ADR.
Prawidłowe odpowiedzi: 2, 3
Wyjaśnienie: Jest to tzw. "reguła multimodalna". Przepis 1.1.4.2.1 pozwala, aby przesyłki, które są częścią łańcucha transportowego obejmującego transport morski lub lotniczy, były oznakowane zgodnie z przepisami IMDG lub ICAO, nawet jeśli te przepisy różnią się od ADR.
Pytanie 7 W skład ruchomej jednostki do wytwarzania materiałów wybuchowych (MEMU) mogą wchodzić:
- Przedziały ładunkowe do materiałów i przedmiotów wybuchowych.
- Cysterny.
- Kontenery-cysterny wieloelementowe do gazu (MEGC).
Prawidłowe odpowiedzi: 1, 2
Wyjaśnienie: Definicja MEMU w dziale 1.2.1 wyraźnie wskazuje, że jest to jednostka, w której skład mogą wchodzić cysterny (na prekursory płynne) oraz przedziały ładunkowe na materiały wybuchowe. MEGC nie są częścią definicji MEMU.
Pytanie 8 Certyfikat pakowania kontenera wymagany jest w przypadku:
- Gdy przewóz drogowy dokonywany jest bezpośrednio po przewozie morskim.
- Gdy przewóz drogowy dokonywany jest bezpośrednio przed przewozem morskim kontenerem o pojemności nie większej niż 3 m³.
- Gdy przewóz drogowy dokonywany jest bezpośrednio przed przewozem morskim kontenerem odpowiadającym przepisom CSC o powierzchni wyznaczonej zewnętrznymi dolnymi narożami co najmniej 14 m².
Prawidłowe odpowiedzi: 3
Wyjaśnienie: Zgodnie z 5.4.2 ADR, certyfikat pakowania jest wymagany, gdy przewóz drogowy następuje przed przewozem morskim. Definicja "kontenera wielkiego" w 1.2.1 określa minimalną powierzchnię podstawy na 14 m² (odpowiada to kontenerowi 20-stopowemu).
Pytanie 9 Prawo do przebywania w jednostce transportowej podczas przewozu towarów niebezpiecznych w ilości wymagającej oznaczenia tablicami barwy pomarańczowej posiada:
- Członek załogi po szkoleniu wymaganym przepisami działu 1.3 ADR.
- Kierowca z ważnym dokumentem „zaświadczeniem o przeszkoleniu ADR”.
- Właściciel pojazdu bez odpowiedniego przeszkolenia.
Prawidłowe odpowiedzi: 1, 2
Wyjaśnienie: Przepisy ADR (8.3.1) zabraniają przewożenia pasażerów. W pojeździe może znajdować się tylko załoga. Członek załogi (np. konwojent, ładowacz) musi przejść co najmniej szkolenie stanowiskowe wg 1.3. Właściciel firmy bez szkolenia traktowany jest jak osoba postronna.
Pytanie 10 Do obowiązków przewoźnika należy:
- Sprawdzić, czy pojazd nie jest nadmiernie załadowany.
- Usunąć nalepki ostrzegawcze z oczyszczonych opakowań.
- Uzupełnić brakujące oznakowanie sztuk przesyłek wymagane przez przepisy Umowy ADR.
Prawidłowe odpowiedzi: 1
Wyjaśnienie: Zgodnie z podziałem obowiązków w 1.4.2.2 (e), to przewoźnik musi upewnić się, że pojazd nie jest przeładowany. Usuwanie nalepek czy ich uzupełnianie to domena pakującego lub nadawcy.
Pytanie 11 Kierować pojazdem z towarami niebezpiecznymi może:
- Doradca do spraw bezpieczeństwa w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych w związku ze swoimi obowiązkami, nieposiadający zaświadczenia ADR.
- Kierowca w wieku 20 lat przy przewozie próżnych nieoczyszczonych butli po UN 1965.
- Kierowca posiadający dokument „zaświadczenie o przeszkoleniu kierowcy”.
Prawidłowe odpowiedzi: 2, 3
Wyjaśnienie: Odp. 2 jest poprawna, ponieważ próżne nieoczyszczone butle przewożone na warunkach 1.1.3.5 nie podlegają przepisom o wieku kierowcy (21 lat), o ile kierowca ma szkolenie stanowiskowe. Odp. 3 jest oczywista. Doradca (DGSA) bez prawa jazdy ADR i szkolenia nie może prowadzić pojazdu z ADR.
Pytanie 12 Umowa ADR:
- Zawiera 4 załączniki.
- Umożliwia jej sygnatariuszom podpisywanie umów wielostronnych ustalających specjalne warunki przewozu.
- Zawiera 2 załączniki.
Prawidłowe odpowiedzi: 2, 3
Wyjaśnienie: Umowa ADR składa się z Załącznika A i Załącznika B (łącznie 2 załączniki). Przepis 1.5 (a dokładnie 1.5.1) pozwala na zawieranie tymczasowych umów wielostronnych (multilateral agreements) między krajami.
Pytanie 13 Odstępstwo czasowe od Umowy ADR:
- Jest dopuszczalne w drodze jednostronnego oświadczenia Państwa-Strony tej umowy.
- Jest dopuszczalne w drodze umowy dwu- lub wielostronnej.
- Nie powinno być stosowane dłużej niż przez 5 lat.
Prawidłowe odpowiedzi: 2, 3
Wyjaśnienie: To definicja umów wielostronnych z działu 1.5. Mają one charakter czasowy (maksymalnie 5 lat) i wymagają zgody co najmniej dwóch państw (inicjującego i przystępującego).
Pytanie 14 Część 1 Umowy ADR zawiera:
- Przepisy dotyczące wyłączeń związanych z przewozem paliw płynnych.
- Przepisy dotyczące obowiązków doradcy do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych.
- Przepisy dotyczące obowiązków głównych uczestników przewozu.
Prawidłowe odpowiedzi: 1, 2, 3
Wyjaśnienie: Wszystkie te elementy znajdują się w części 1:
- Wyłączenia (paliwa): 1.1.3.3.
- Obowiązki uczestników: 1.4.
- Doradca DGSA: 1.8.3.
Pytanie 15 Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 roku o przewozie towarów niebezpiecznych (UoPTN):
- Wprowadza zasady uzyskiwania świadectwa doradcy do spraw bezpieczeństwa.
- Zawiera wykaz towarów dopuszczonych do przewozu.
- Zawiera wykaz towarów niedopuszczonych do przewozu.
Prawidłowe odpowiedzi: 1
Wyjaśnienie: Wykazy towarów znajdują się w samej Umowie ADR (Tabela A). Polska ustawa (UoPTN) reguluje kwestie administracyjne, takie jak egzaminy, certyfikaty doradców (Art. 42) czy kary finansowe.
Pytanie 16 Wymagania w zakresie oznakowania opakowań do towarów niebezpiecznych zawarte są:
- W dziale 5.3 Umowy ADR.
- W dziale 5.4 Umowy ADR.
- W dziale 6.1 Umowy ADR.
Prawidłowe odpowiedzi: 3
Wyjaśnienie: To pytanie sprawdza znajomość struktury ADR. Dział 5.2 dotyczy nalepkowania sztuk przesyłek, ale techniczne wymogi dla oznakowania certyfikowanych opakowań (kody UN) znajdują się w 6.1.3.
Pytanie 17 Zakazy pakowania i zakazy ładowania razem różnych towarów niebezpiecznych zawarte są:
- Odpowiednio w częściach 1 i 2 Umowy ADR.
- Odpowiednio w częściach 4 i 7 Umowy ADR.
- W części 1 Umowy ADR.
Prawidłowe odpowiedzi: 2
Wyjaśnienie: Zakazy pakowania razem (w jednej paczce) to domena przepisów o pakowaniu - 4.1.10. Zakazy ładowania razem (na jednym pojeździe) to przepisy operacyjne - 7.5.2.
Pytanie 18 Wzór formularza rocznego sprawozdania z działalności w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych:
- Zawiera informacje dotyczące przewozu towarów dużego ryzyka.
- Określany jest w drodze zarządzenia Ministra właściwego do spraw transportu.
- Zawarty jest w części 1 Umowy ADR.
Prawidłowe odpowiedzi: 1, 2
Wyjaśnienie: Wzór sprawozdania w Polsce określa Rozporządzenie Ministra (zmieniające się co pewien czas, obecny wzór: Dz.U. 2023 poz. 24). Sekcja dotycząca towarów dużego ryzyka (TDR) jest jedną z części tego raportu.
Pytanie 19 Towary niebezpieczne wymienione w Umowie ADR:
- Mają zawsze przyporządkowany numer rozpoznawczy zagrożenia.
- Mają zawsze przyporządkowany numer UN (numer rozpoznawczy towaru niebezpiecznego).
- Są zawsze dopuszczone do przewozu.
Prawidłowe odpowiedzi: 2
Wyjaśnienie: Każdy towar niebezpieczny ma numer UN (lub ID). Nie każdy ma numer HIN (np. materiały wybuchowe go nie mają). Nie każdy jest dopuszczony do przewozu (niektóre mają zakaz w kolumnie 2 Tabeli A).
Pytanie 20 Przedsiębiorstwo zajmujące się przewozem towarów niebezpiecznych:
- Klasy 1, zawsze powinno wyznaczyć doradcę do spraw bezpieczeństwa w przewozie drogowym towarów niebezpiecznych.
- Klasy 7, zawsze powinno wyznaczyć doradcę do spraw bezpieczeństwa w przewozie drogowym towarów niebezpiecznych.
- Nie ma obowiązku wyznaczenia doradcy, jeżeli wykonuje przewozy pojazdem niewymagającym oznakowania jednostki transportowej tablicami barwy pomarańczowej.
Prawidłowe odpowiedzi: 3
Wyjaśnienie: To jest tzw. "zasada tablicy". Jeśli przewóz jest w pełni wyłączony (np. LQ, 1.1.3.6) i nie trzeba otwierać pomarańczowych tablic - obowiązek wyznaczenia doradcy nie istnieje (zgodnie z 1.8.3.2 i polską ustawą). Dotyczy to również klasy 1 i 7, o ile mieszczą się w limitach wyłączeń.
Chcesz sprawdzić swoją wiedzę w praktyce?
Pełna baza ponad 650 pytań z wyjaśnieniami dostępna jest w naszym panelu szkoleniowym na adr-egzamin.pl.
Zobacz też:
Strona TDT - Egzamin dla kandydatów na doradcę
Strona TDT - Egzamin przedłużający ważność świadectwa doradcy
Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych
Umowa ADR 2025-2027 ogłoszona w Dzienniku Ustaw - Oświadczenie rządowe z dnia 6 marca 2025 r. w sprawie wejścia w życie zmian do załączników A i B do Umowy dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r.
Sprostowanie do Umowy ADR 2025-2027 - Obwieszczenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 13 listopada 2025 r. o sprostowaniu błędów
Serwis GOV.pl - towary niebezpieczne


