
Zadanie praktyczne z egzaminu na doradcę ADR (doradca DGSA)
Egzamin na doradcę ADR (DGSA) - procedura
Zanim przejdziemy do omówienia samego zadania egzaminacyjnego, warto przypomnieć, jak formalnie wygląda proces uzyskiwania uprawnień. W Polsce nadzór nad egzaminami sprawuje Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego (TDT), a szczegółowe zasady określa odpowiednie rozporządzenie. Egzamin przeprowadzany jest w formie pisemnej i składa się z kilku etapów, które weryfikują zarówno wiedzę teoretyczną, jak i umiejętność jej stosowania w praktyce.
Struktura egzaminu państwowego
Egzamin jest podzielony na moduły, a czas na ich rozwiązanie jest ściśle limitowany przepisami. Jeśli starasz się o uprawnienia po raz pierwszy, czeka Cię:
- Część ogólna: to test wielokrotnego wyboru składający się z 30 pytań. Na jego rozwiązanie przewidziano 80 minut (przykładowy zestaw pytań umieściliśmy w naszym poprzednim wpisie, który dostępny jest tutaj);
- Część specjalistyczna: test, który dotyczy konkretnego rodzaju transportu (np. drogowego/kolejowego). Składa się z 20 pytań testowych, na które masz 60 minut (tutaj również opublikowaliśmy przykładowy zestaw pytań w poprzednim wpisie, do którego dostęp uzyskasz tutaj);
- Zadanie praktyczne: to właśnie ta część, którą omawiamy w niniejszym wpisie. Jest to opisowe zadanie, które weryfikuje umiejętność stosowania przepisów w codziennej praktyce, na rozwiązanie którego również przysługuje 60 minut.
Dobra wiadomość dla przedłużających uprawnienia...
Jeśli jesteś już doradcą i przystępujesz do egzaminu w celu przedłużenia ważności świadectwa, jesteś zwolniony z rozwiązywania zadania opisowego. Twoim zadaniem będzie jedynie zaliczenie części testowych.
...i dobra wiadomość dla kandydatów na doradców do spraw bezpieczeństwa.
Obowiązujące obecnie rozporządzenie w sprawie uzyskiwania świadectwa doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych (dostępne tutaj), wprowadza istotną zmianę w sposobie oceniania zadania praktycznego, która może ułatwić życie kandydatom. Wcześniejsze przepisy stawiały sprawę rygorystycznie - warunkiem zdania było po prostu „rozwiązanie opisowego zadania praktycznego”. W praktyce oznaczało to ocenę całościową, gdzie jeden istotny błąd merytoryczny mógł skutkować niezaliczeniem całego zadania.
Obecnie obowiązujące regulacje wprowadzają znacznie bardziej przejrzysty, punktowy system oceniania:
- Zadanie praktyczne składa się teraz formalnie z od 4 do 8 konkretnych pytań;
- Za każde pytanie przyznawane są punkty cząstkowe;
- Aby zdać, nie trzeba już rozwiązać zadania „bezbłędnie” jako całości, lecz uzyskać co najmniej 80% możliwych do zdobycia punktów.
Dla zdającego oznacza to margines błędu - potknięcie w jednym z podpunktów (np. przy analizie przepisów szczególnych) nie musi automatycznie przekreślać całego egzaminu, jeśli pozostałe elementy (takie jak klasyfikacja czy dokumentacja) zostaną rozwiązane poprawnie, pozwalając uzbierać wymagany próg punktowy.
Zadanie praktyczne z egzaminu na doradcę ADR (doradca DGSA)
Firma chemiczna "Eco-Trans" z Poznania przygotowuje wysyłkę towaru niebezpiecznego do odbiorcy "Pol-Chem" z siedzibą w Gdańsku. Produkt handlowy o nazwie "Solvent-X" (traktowanej w zadaniu jako nazwa techniczna) wykazuje następujące właściwości fizykochemiczne oraz zagrożenia:
- Temperatura zapłonu: °C;
- Początkowa temperatura wrzenia: °C;
- Działanie na skórę: badania wykazały wystąpienie pełnej martwicy tkanki skórnej u zwierząt przy czasie ekspozycji wynoszącym 3 minuty i okresie obserwacji do 60 minut;
- Dodatkowe zagrożenia: substancja została sklasyfikowana jako zagrażająca środowisku.
Nadawca planuje przetransportować 20 000 litrów tego medium, wykorzystując do tego celu kontener-cysternę.
- Dobór wyposażenia: Wyznacz kod kontenera-cysterny, który spełnia minimalne wymogi dla opisanej substancji. Rozważ również, czy dopuszczalne jest zastosowanie cysterny o kodzie L10BH.
- Bezpieczeństwo: Określ wymagany sposób zabezpieczenia zamknięć w wybranym urządzeniu transportowym.
- Jednostka transportowa: Zidentyfikuj typ pojazdu (według klasyfikacji ADR), który musi zostać użyty do przewozu tego kontenera-cysterny.
- Wizualizacja zagrożeń: Przedstaw schemat oznakowania zarówno kontenera-cysterny, jak i samej jednostki transportowej. Przyjmij założenie, że oznakowanie umieszczone na kontenerze nie jest widoczne z zewnątrz pojazdu po załadunku.
- Dokumentacja przewozowa: Sformułuj prawidłowy zapis w dokumencie przewozowym, dbając o właściwą kolejność danych wymaganą przez przepisy Umowy ADR.
- Wyposażenie dodatkowe: Wymień pozostałe dokumenty, które muszą znajdować się w kabinie kierowcy podczas realizacji tego transportu.
Nadawca planuje przetransportować 20 000 litrów tego medium, wykorzystując do tego celu kontener-cysternę.
Rozwiązanie zadania praktycznego (opisowego)
>>tabela przewija się horyzontalnie na urządzeniach mobilnych<<| LP | Temat / Pytanie | Rozwiązanie / Wyjaśnienie | Podstawa prawna (ADR) |
| 1. | Klasyfikacja materiału | a. Zagrożenie: Materiał jest ciekły i ma temperaturę zapłonu 19°C (< 60°C), co kwalifikuje go do klasy 3. Ze względu na temp. wrzenia i zapłonu należy do I Grupy Pakowania (GP). b. Zagrożenie dodatkowe: Materiał powoduje martwicę skóry (czas narażenia 3 min), co klasyfikuje go jako żrący (klasa 8, GP I). c. Precedencja: Zgodnie z tabelą pierwszeństwa zagrożeń, dla ciekłego materiału zapalnego (I GP) i żrącego (I GP), zagrożeniem dominującym jest klasa 3, a dodatkowym klasa 8. c. Wynik: Kod klasyfikacyjny FC, numer UN 2924. | (a) 2.2.3.1.1, 2.2.3.1.3 (b) 2.2.8.1.1, 2.2.8.1.5.3 (c) 2.1.3.10 (d) 2.2.3.1.2, 2.2.3.3 |
| 2. | Dobór wyposażenia (cysterna) | a. Dla materiału UN 2924, I GP, Tabela A wymaga cysterny o kodzie minimalnym L10CH. b. Czy można użyć L10BH? NIE. Zgodnie z hierarchią cystern, typ "B" (przeznaczony dla niektórych materiałów sypkich lub cieczy o niższym ciśnieniu par/zagrożeniu) nie spełnia wymagań typu "C" (wymaganego dla materiałów silnie żrących/zapalnych I GP). | (a) 3.2 Tabela A (kol. 12) (b) 4.3.4.1.1 (hierarchia) |
| 3. | Zabezpieczenie zamknięć | a. Przepisy szczególne (TU i TE) dla tej pozycji wymagają podwójnego zabezpieczenia: b. Podczas przewozu muszą być założone pokrywy ochronne na zamknięcia (TE14). c. Zamknięcia muszą być zabezpieczone za pomocą zamykanych kołpaków z blokadą (TE21). | (a) 3.2 Tabela A (kol. 13) (b) 4.3.5 (TU14) (c) 6.8.4 (TE21) |
| 4. | Jednostka transportowa | Do przewozu materiału o kodzie zapłonu 3 i wysokim ryzyku wymagany jest pojazd typu FL. | 3.2 Tabela A (kol. 14) |
| 5. | Oznakowanie kontenera-cysterny w nalepki | a. Kontener-cysterna musi posiadać duże nalepki ostrzegawcze na obu bokach i obu czołach.
(Jest to wymóg niezależny od tego, czy kontener widać z zewnątrz pojazdu). | (a) 5.3.1.2 (b) 3.2 Tabela A (kol. 5) |
| 6. | Oznakowanie pojazdu w nalepki | Ponieważ oznakowanie kontenera jest niewidoczne, należy je powtórzyć na pojeździe. Duże nalepki (Nr 3 i Nr 8) muszą zostać umieszczone: | 5.3.1.3 |
| 7. | Oznakowanie pojazdu (tablice) | Wariant A (Zasada ogólna): Tablice gładkie z przodu i z tyłu + Tablice z numerami (338 / 2924) na obu bokach pojazdu (przeniesione z niewidocznej cysterny). Wariant B (dopuszczalne uproszczenie): ponieważ przewozimy tylko jeden materiał niebezpieczny, można zrezygnować z tablic bocznych, pod warunkiem umieszczenia tablic z numerami (338 / 2924) bezpośrednio z przodu i z tyłu jednostki transportowej. | Wariant A: 5.3.2.1.1 (przód/tył) 5.3.2.1.2, 5.3.2.1.5 (boki)
Wariant B: 5.3.2.1.6 |
| 8. | Dokument przewozowy | Wpis w dokumencie musi zachować ściśle określoną kolejność: UN 2924 MATERIAŁ ZAPALNY CIEKŁY ŻRĄCY, I.N.O. (Solvent-X), 3 (8), I, (C/E), ZAGRAŻAJĄCY ŚRODOWISKU Uwagi: - "I.N.O." wymaga podania nazwy technicznej w nawiasie (Solvent-X). - Wymagany dopisek o zagrożeniu dla środowiska. - Kod tunelu jest obowiązkowy (chyba że trasa go nie przewiduje, ale na egzaminie podajemy). | 5.4.1.1.1 (kolejność) 3.2 Tabela A, 5.4.1.1.18 (środowisko) |
| 9. | Wyposażenie dodatkowe (Dokumenty) | W kabinie muszą znajdować się: 1. Dokument przewozowy określony pod 5.4.1, 2. Instrukcje pisemne dla kierowcy określone pod 5.4.3, 3. Zaświadczenie ADR o przeszkoleniu kierowcy określone pod 8.2.1, 4. Dokument tożsamości ze zdjęciem (każdy członek załogi), zgodnie z 1.10.1.4, 5. Świadectwo zatwierdzenia jednostki określone pod 9.1.3 | 3.2 Tabela A (dzięki niej wiemy, że transport ten nie jest zwolniony z wymagań Umowy ADR) 8.1.2.1 |
Zobacz też:
Strona TDT - Egzamin dla kandydatów na doradcę
Strona TDT - Egzamin przedłużający ważność świadectwa doradcy
Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych
Umowa ADR 2025-2027 ogłoszona w Dzienniku Ustaw - Oświadczenie rządowe z dnia 6 marca 2025 r. w sprawie wejścia w życie zmian do załączników A i B do Umowy dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r.
Sprostowanie do Umowy ADR 2025-2027 - Obwieszczenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 13 listopada 2025 r. o sprostowaniu błędów
Serwis GOV.pl - towary niebezpieczne

