autor: Damian Kociemba | data publikacji: 28.01.2025
Uwaga: Poniższe omówienie zmian ma charakter ramowy. Niektóre definicje zostały przetłumaczone samodzielnie i mogą różnić się od oficjalnych definicji opublikowanych w Dzienniku Ustaw.
W przepisie 1.1.3.1 rozszerzono zakres, w którym Umowa ADR nie ma zastosowania. Dodano zapis zezwalający osobom prywatnym na przewóz towarów niebezpiecznych (w granicach 60l na naczynie i 240l na jednostkę) przewożonych jako odpady. Dotyczy to towarów pierwotnie przeznaczonych do użytku domowego, sportowego lub rekreacyjnego, nawet jeśli nie są już w oryginalnych opakowaniach detalicznych, pod warunkiem zabezpieczenia przed wyciekiem.
W dziale 1.2 zmodyfikowano definicję tworzywa sztucznego pochodzącego z recyklingu, co jest odpowiedzią na trendy proekologiczne w produkcji opakowań. Zaktualizowano odniesienia do systemu GHS oraz Podręcznika Badań i Kryteriów. Co ważne dla inżynierów, w 1.2.2.1 poprawiono zapis matematyczny oporu elektrycznego (Ohm), przechodząc na precyzyjną notację potęgową. Wprowadzono także rozróżnienie między "stopniem napełnienia" a nowym pojęciem – "współczynnikiem napełnienia".
Zgodnie z nowym brzmieniem 1.4.2.1.1, nadawca ma teraz dodatkowe obowiązki (f): musi upewnić się, że określono rzeczywisty czas utrzymania dla kontenerów-cystern i cystern przenośnych z gazami skroplonymi schłodzonymi. Dodatkowo, w przypadku próżnych, nieoczyszczonych cystern, nadawca musi dopilnować, aby ciśnienie zostało odpowiednio zredukowane.
To jedna z najważniejszych zmian dla mniejszych firm. Zgodnie z przepisem przejściowym 1.6.1.53, do 31 grudnia 2024 r. towary dużego ryzyka klasy 1 przewożone poniżej limitów z 1.1.3.6 mogły być zwolnione z przepisów o ochronie (dział 1.10). Od 2025 roku to zwolnienie znika. Oznacza to, że wielu mniejszych przedsiębiorców musi teraz wdrożyć formalny Plan Ochrony ADR.
Wykaz towarów niebezpiecznych wzbogacił się o 11 nowych pozycji. Kluczowe dla rynku są:
UN 3551 – Baterie sodowo-jonowe (akumulatory sodowo-jonowe);
UN 3552 – Baterie sodowo-jonowe w urządzeniach lub zapakowane z urządzeniami;
UN 3556 – Pojazd zasilany baterią litowo-jonową;
UN 3557 – Pojazd zasilany baterią litowo-metaliczną;
UN 3558 – Pojazd zasilany baterią sodowo-jonową;
Dla klasy 9 wprowadzono także nowe zasady w przepisie szczególnym 310, dotyczące krótkich serii produkcyjnych (do 100 sztuk) i prototypów przedprodukcyjnych.
Wprowadzono przełomową możliwość wspólnego pakowania różnych odpadów (cieczy i ciał stałych) w jednym opakowaniu zewnętrznym. Wymaga to jednak stosowania opakowań badanych dla I grupy pakowania (np. 1H2, 4H2), użycia materiałów amortyzujących i – co kluczowe – przeszkolenia personelu. W dokumencie przewozowym musi pojawić się teraz zapis: „PRZEWÓZ ZGODNIE Z 4.1.1.5.3”.
Odpady zawierające wolny azbest (UN 2212 i UN 2590) podlegają nowym rygorom zgodnie z przepisem szczególnym 678 oraz CV38. Wymagane jest oświadczenie o przewozie na podstawie tego przepisu oraz posiadanie dokumentacji technicznej opakowania i procedury rozładunku. W przypadku transportu stopionego aluminium wprowadzono przepis AP11, precyzujący izolację pojemników (temperatura powierzchni do 130°C).
Dział 3.4 w powiązaniu z 8.2.3 nakłada teraz jasny obowiązek szkolenia dla personelu zaangażowanego w przewóz towarów w ilościach ograniczonych (LQ). Dotyczy to nie tylko magazynierów, ale i kierowców, którzy muszą znać zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych przy tego typu ładunkach.
W dziale 9.2.2.8 zmieniono wymogi dla wyłączników obwodów elektrycznych – muszą one odcinać prąd w ciągu 30 sekund od aktywacji. Ważna zmiana zaszła też w 9.1.3.3: świadectwa dopuszczenia pojazdów (tzw. czerwony pasek) mogą teraz zawierać nowoczesne zabezpieczenia jak hologramy czy kody kreskowe, co powinno rozwiązać problemy z uznawalnością polskich dokumentów za granicą (np. w Austrii).