autor: Damian Kociemba | data publikacji: 14.01.2026
Każdy początek roku w branży transportowej to nie tylko nowe plany, ale przede wszystkim czas rozliczeń. Dla uczestników przewozu towarów niebezpiecznych kluczowym punktem w kalendarzu jest 28 lutego. To ostateczny termin na złożenie rocznego sprawozdania z działalności w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych.
Zaniechanie tego obowiązku lub błędy w wyliczeniach to nie tylko ryzyko kar administracyjnych sięgających 5 000 PLN, ale także sygnał dla służb kontrolnych o braku rzetelnego nadzoru nad bezpieczeństwem. A więc i podstawa do sprawdzenia i nałożenia ewentualnych kar za brak planu ochrony, czy też brak szkoleń stanowiskowych.
Zgodnie z przepisami, sprawozdanie musi zostać sporządzone przez doradcę ds. bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych (DGSA). Rola doradcy polega na rzetelnym zebraniu danych od uczestnika przewozu, ich klasyfikacji i poprawnym naniesieniu na formularz. Należy pamiętać, że sam dokument musi zostać podpisany zarówno przez doradcę, jak i samego uczestnika przewozu.
Obowiązek sporządzenia i wysłania raportu sprawozdawczego spoczywa na każdym uczestniku przewozu, który choć raz w roku operował towarami niebezpiecznymi w ilościach wymagających oznakowania jednostki transportowej tablicami barwy pomarańczowej. Dokument ten nie obejmuje jednak towarów przewożonych w całości poza terytorium RP, towarów w próżnych nieoczyszczonych opakowaniach czy ilości dla których wymagane jest oznakowanie pojazdu symbolem LQ.
W praktyce obowiązek złożenia sprawozdania dotyczy podmiotów pełniących role:
- Nadawcy (również tych, którzy tylko zlecają transport i widnieją w dokumentach);
- Przewoźnika;
- Załadowcy i Rozładowcy;
- Pakującego i Napełniającego.
Podczas analizy operacji transportowych z całego roku łatwo o pomyłkę wynikającą z mechanicznego przepisywania danych z dokumentów przewozowych. Szczególną czujność należy zachować przy przeliczaniu ilości towarów ciekłych, gdzie gęstość materiału odgrywa kluczową rolę.
Przykład dla branży: częstym wyzwaniem jest raportowanie towarów takich jak kwas siarkowy. Jeśli w dokumentach przewozowych ilość podana jest w kilogramach, nie można jej wpisać do sprawozdania w kolumnie „litry” w skali 1:1. Kwas siarkowy jest znacznie cięższy od wody - jego litr waży niemal dwa razy tyle co kilogram. Zastosowanie błędnego przelicznika skutkuje wykazaniem w raporcie objętości, które fizycznie nie mogłyby zmieścić się w użytych do transportu cysternach. Taka niespójność podważa rzetelność całego sprawozdania w oczach organów kontrolnych.
Zgodnie z instrukcją, ilość towarów podaje się w jednostkach zaokrąglonych do pełnych jedności, a wybór jednostki zależy od stanu skupienia i klasy towaru:
- Przedmioty: masa brutto (kg);
- Materiały stałe i gazy skroplone: masa netto (kg);
- Materiały ciekłe i gazy sprężone: objętość (l) lub masa netto/brutto (kg).
Sprawozdanie należy wysłać do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) właściwego ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania uczestnika przewozu. Drugi egzemplarz sprawozdania przedsiębiorca musi przechowywać w swojej siedzibie przez 5 lat od dnia jego wysłania.
Ważne zasady wypełniania:
- W niewypełnionych rubrykach należy wstawić znak „X”;
- Ilość towarów dużego ryzyka podaje się osobno dla każdego numeru UN;
- Formularz papierowy należy wypełniać czytelnie (kolorem niebieskim), maszynowo lub komputerowo.
Termin 28 lutego jest nieprzekraczalny. Za niezłożenie sprawozdania lub spóźnienie powyżej 3 miesięcy przewidziana jest kara w wysokości 5 000 PLN. Mniejsze spóźnienia skutkują karami rzędu 200 PLN (do 14 dni zwłoki) lub 2 000 PLN (powyżej 14 dni).