Klasyfikacja towarów niebezpiecznych - stan na 2026 rok

Klasyfikacja towarów niebezpiecznych

Zamiast zgadywać do której klasy należy dany numer UN, przejdź do naszej aplikacji dostępnej pod app.kocie.mba. Aplikacja jest dostępna bezpłatnie w Google Play, Huawei App Gallery i Microsoft Store pod nazwą ADR apka.

Klasa 1: materiały wybuchowe

Zrozumienie Umowy ADR zaczyna się od klasyfikacji. To nie tylko system etykietowania, ale precyzyjna nauka o tym, jak materiały reagują z otoczeniem i ze sobą nawzajem. Rozpoczynamy nasz cykl od klasy najbardziej spektakularnej, a zarazem najbardziej rygorystycznej – Klasy 1.

Czym właściwie jest wybuch?

Z punktu widzenia fizykochemii, materiał wybuchowy to substancja, która w wyniku reakcji chemicznej potrafi w ułamku sekundy wydzielić ogromną ilość gazów o ekstremalnej temperaturze i ciśnieniu. Kluczowa jest tutaj prędkość. Jeśli reakcja zachodzi wystarczająco szybko, powstaje fala uderzeniowa zdolna niszczyć wszystko w swoim sąsiedztwie.

Detonacja, deflagracja i eksplozja – co jest czym?

W potocznym języku używamy tych słów zamiennie, ale w nauce o ADR ich rozróżnienie jest kluczowe dla bezpieczeństwa:

• Deflagracja (spalanie wybuchowe): Reakcja rozchodzi się z prędkością poddźwiękową (wolniej niż 340 m/s). Przykładem jest czarny proch. Energia przekazywana jest głównie przez przewodnictwo cieplne.

• Detonacja: To „wyższy poziom” wtajemniczenia. Reakcja przemieszcza się z prędkością naddźwiękową (często przekraczającą 8000 m/s!). To ona generuje niszczycielską falę uderzeniową. Detonacja jest znacznie gwałtowniejsza i silniejsza niż deflagracja.

• Eksplozja: To ogólne określenie gwałtownego wyrównania ciśnienia, któremu towarzyszy huk i rozrzut odłamków. Każda detonacja jest eksplozją, ale nie każda eksplozja (np. pęknięcie opony pod ciśnieniem) musi być wynikiem reakcji chemicznej materiałów Klasy 1.

Flegmatyzacja: jak „uspokoić” dynamit?

Czy wiesz, że niektóre materiały wybuchowe są tak wrażliwe na wstrząsy, że ich przewóz byłby niemożliwy? Tu wchodzi flegmatyzacja. To proces dodawania substancji (flegmatyzatorów), takich jak wosk, parafina, olej czy nawet woda. Działają one jak molekularne amortyzatory, sprawiając, że materiał staje się niewrażliwy na tarcie czy drgania podczas jazdy ciężarówką.

Ciekawostka: Jeśli materiał wybuchowy zostanie „zmoczony” alkoholem lub wodą powyżej pewnych limitów, może przestać być Klasą 1 i zostać zakwalifikowany jako Klasa 3 lub 4.1. Staje się wtedy „odczulony”.

Struktura klasy 1: od 1.1 do 1.6

ADR dzieli tę klasę na podklasy według siły „rażenia”:

1. 1.1 – Wybuch masowy: najgroźniejsze. Wybucha wszystko naraz (np. cały ładunek na aucie);

2. 1.4 – Małe zagrożenie: to tutaj znajdziemy np. amunicję sportową czy kapiszony. Nawet jeśli dojdzie do inicjacji, skutki powinny zamknąć się wewnątrz opakowania;

3. 1.6 – Skrajnie niewrażliwe: przedmioty, które praktycznie nie mają prawa wybuchnąć przypadkowo.

Grupy zgodności: chemiczna segregacja

Przy Klasie 1 spotykamy 13 liter od A do S. To tzw. 13 grup zgodności:

• Grupa A to materiały inicjujące (bardzo niebezpieczne zapalniki);

• Grupa S to „bezpieczna” grupa – materiały tak zapakowane, że ich wybuch nie utrudni akcji ratowniczej (np. niektóre ognie sztuczne).

Klasa 2: gazy

W potocznym rozumieniu gaz to po prostu stan skupienia. Jednak Umowa ADR definiuje go bardzo precyzyjnie za pomocą parametrów fizycznych: prężności par oraz temperatury. Gazem jest materiał, który w temperaturze 50°C osiąga prężność par powyżej 3 barów (300 kPa) lub jest całkowicie w stanie gazowym w temperaturze pokojowej (20°C) pod ciśnieniem normalnym.

Fizyczna postać gazu

ADR wyróżnia aż dziewięć form, w jakich gazy mogą być transportowane. To kluczowe, bo od postaci zależy konstrukcja naczynia (butli lub cysterny):

1. Gazy sprężone: pozostają w stanie gazowym nawet pod ogromnym ciśnieniem, aż do temperatury -50°C. Przykładem jest azot lub hel.

2. Gazy skroplone: pod wpływem ciśnienia zamieniają się w ciecz. Tutaj pojawia się pojęcie temperatury krytycznej. Jeśli gaz ma tę temperaturę powyżej -50°C, możemy go skroplić.

3. Gazy schłodzone skroplone: to gazy „kriogeniczne” (np. ciekły azot). Utrzymuje się je w stanie ciekłym nie przez ciśnienie, ale przez ekstremalnie niską temperaturę w specjalnych naczyniach termostatycznych (podobnych do gigantycznych termosów).

4. Gazy rozpuszczone: klasycznym przykładem jest acetylen. Jest on tak niestabilny, że nie można go po prostu sprężyć – musiałby być rozpuszczony w rozpuszczalniku (np. acetonie) umieszczonym wewnątrz porowatej masy w butli.

Alfabet zagrożeń: kodowanie niebezpieczeństwa

W Klasie 2 nie stosujemy grup pakowania (I, II, III), ale przypisujemy gazy do grup zgodnie z ich właściwościami:

• A (Duszące): gazy same w sobie nietoksyczne, ale wypierające tlen z pomieszczenia. Śmierć następuje nie przez zatrucie, a przez uduszenie (np. azot, argon);

• O (Utleniające): gazy, które „karmią” ogień;

• F (Palne): gazy tworzące mieszaniny wybuchowe z powietrzem (np. propan-butan);

• T (Trujące): gazy o wysokiej toksyczności lub działaniu żrącym (np. chlor).

Paradoks tlenu

To jedna z najciekawszych zagadek dla początkujących doradców DGSA. Tlen (UN 1072) jest gazem, więc należy do Klasy 2. Jednak na butlach z tlenem, obok nalepki Klasy 2, często widzimy nalepkę Klasy 5.1 (materiał utleniający) – charakterystyczne płomienie nad kołem.

Dlaczego? Bo tlen sam w sobie... nie płonie. Możesz skierować strumień czystego tlenu na zapalniczkę i tlen nie wybuchnie. On jednak sprawi, że mały płomień zapalniczki zamieni się w potężny słup ognia. Tlen jest „super-paliwem” dla pożaru. Właśnie dlatego ADR nakazuje oznaczać go jako utleniacz – aby ostrzec służby ratownicze, że w obecności tego gazu każda iskra staje się śmiertelnym zagrożeniem.

Hierarchia zagrożeń

Gazy rzadko mają tylko jedną cechę. Często są jednocześnie trujące i palne (TF) lub trujące i żrące (TC). ADR ustala tu twardą hierarchię:

1. Trujące (T) zawsze wygrywają. Jeśli gaz jest trujący, to jest to jego dominująca cecha;

2. Palne (F) dominują nad duszacymi (A) i utleniającymi (O).

Ciekawostka: aerozole i chemikalia pod ciśnieniem

Czy wiesz, że Twój dezodorant w sprayu (UN 1950) to również towar Klasy 2? Aerozole to specyficzne przedmioty, gdzie gaz pełni rolę „napędową” (propelentu) dla innej substancji (np. lakieru do włosów). Co ważne, w aerozolach zabronione jest stosowanie gazów trujących jako propelentu.

Gazy niedopuszczone do przewozu

Niektóre gazy są tak niestabilne, że Umowa ADR całkowicie zabrania ich transportu w normalnych warunkach. Przykładem jest UN 2186 Chlorowodór schłodzony skroplony. Ryzyko niekontrolowanego wzrostu ciśnienia lub gwałtownej reakcji chemicznej jest w jego przypadku zbyt duże, by ryzykować przewóz drogowy.

Klasa 3: materiały zapalne ciekłe

Zgodnie z umową ADR do tej klasy zaliczamy materiały, które w temperaturze 50°C mają prężność pary nie większą niż 3 bary, a ich temperatura zapłonu nie przekracza 60°C.

Sekret spalania: dlaczego to nie ciecz płonie?

To jeden z najważniejszych faktów, który musi zrozumieć każdy kierowca i magazynier: sama ciecz (w fazie płynnej) nie płonie. Pożar jest wynikiem zapłonu par, które unoszą się nad powierzchnią materiału.

• pary a opary: w terminologii technicznej „pary” to cząsteczki substancji, która w warunkach normalnych jest cieczą, ale przeszła w stan gazowy w wyniku parowania. Z kolei „opary” (często mylone z dymem lub mgłą) to zawiesina drobnych kropel cieczy w powietrzu. W kontekście klasy 3 to właśnie pary tworzą z tlenem mieszankę wybuchową, która czeka tylko na najmniejszy bodziec termiczny.

Temperatura zapłonu i tygiel

Podstawowym kryterium podziału klasy 3 na grupy pakowania (czyli stopień zagrożenia) jest temperatura zapłonu. Jest to najniższa temperatura, w której pary materiału tworzą z powietrzem mieszankę zapalną.

Czym jest tygiel? To specjalne naczynie laboratoryjne służące do badania temperatury zapłonu. ADR nakazuje stosowanie tzw. tygla zamkniętego (closed cup). W takim urządzeniu ciecz jest podgrzewana w zamkniętym pojemniku, co zapobiega ucieczce par i pozwala na bardzo precyzyjne wyznaczenie momentu, w którym następuje „fuknięcie” (zapłon) po wprowadzeniu płomienia testowego. Tygiel zamknięty daje niższe (czyli bezpieczniejsze z punktu widzenia prewencji) wyniki niż tygiel otwarty.

Grupy pakowania: jak ADR ocenia ryzyko?

W klasie 3 stopień zagrożenia zależy od kombinacji temperatury zapłonu i temperatury wrzenia:

• I grupa pakowania: materiały bardzo niebezpieczne (duże zagrożenie), które mają temperaturę wrzenia nie wyższą niż 35°C (np. eter dietylowy). Takie substancje wrzą niemal w temperaturze pokojowej;

• II grupa pakowania: materiały średnio niebezpieczne, o temperaturze zapłonu poniżej 23°C (np. benzyna, aceton);

• III grupa pakowania: materiały mało niebezpieczne, o temperaturze zapłonu od 23°C do 60°C (np. nafta, niektóre lakiery).

Ciekawostki i wyjątki: olej napędowy oraz lepkość

ADR bywa elastyczny tam, gdzie wymaga tego praktyka transportowa. Przykładem są dwie zasady:

• wyjątek dla paliw: olej napędowy oraz lekki olej opałowy często mają temperaturę zapłonu powyżej 60°C (nawet do 100°C). Teoretycznie nie powinny być klasą 3, ale ze względu na ich ogromne ilości w transporcie i znaczenie dla bezpieczeństwa, ADR nakazuje traktować je jako materiały klasy 3 (UN 1202);

• zasada dla farb i lakierów: materiały bardzo lepkie (gęste), jak farby czy kleje, mimo niskiej temperatury zapłonu, mogą być „degradowane” do bezpieczniejszej, III grupy pakowania. Wynika to z faktu, że ich gęsta struktura utrudnia szybkie uwalnianie par i rozprzestrzenianie się ognia.

Materiały wybuchowe odczulone ciekłe

W klasie 3 znajdziemy też odczulone materiały wybuchowe. Są to substancje, które same w sobie mogłyby należeć do klasy 1, ale zostały rozpuszczone w wodzie lub alkoholu w taki sposób, że straciły swoje niszczycielskie właściwości. Dzięki temu można je przewozić na łagodniejszych zasadach jako materiały zapalne ciekłe.

Klasa 4.1: materiały zapalne stałe, samoreaktywne, polimeryzujące oraz wybuchowe odczulone stałe

Materiały zapalne stałe: tarcie i proszki metali

Do tej grupy należą materiały, które rozprzestrzeniają ogień błyskawicznie. Ciekawym przykładem są przedmioty, które zapalają się pod wpływem tarcia, jak chociażby zwykłe zapałki. Jednak prawdziwym wyzwaniem dla ratowników są proszki metali (np. magnezu czy aluminium):

Dlaczego woda im sprzyja? Gaszenie płonących proszków metali wodą lub dwutlenkiem węgla może przynieść skutek odwrotny do zamierzonego. W wysokich temperaturach metale te potrafią „rozrywać” cząsteczki wody, uwalniając wodór, co prowadzi do gwałtownych eksplozji. Takie pożary gasi się specjalnymi proszkami lub piaskiem, odcinając dopływ tlenu w sposób mechaniczny.

Materiały samoreaktywne: ogień bez powietrza

To jedna z najbardziej fascynujących i niebezpiecznych grup w ADR. Materiały te są termicznie niestabilne i ulegają silnemu rozkładowi egzotermicznemu:

• Brak tlenu to nie problem: materiały samoreaktywne potrafią rozkładać się i płonąć nawet bez dostępu tlenu z otoczenia. Dzieje się tak, ponieważ cząsteczki tych substancji mają „paliwo” i „utleniacz” wbudowane we własną strukturę.

• TSR (SADT): kluczowym parametrem jest tutaj temperatura samoprzyspieszającego się rozkładu. Jeśli temperatura otoczenia przekroczy ten punkt, reakcja rusza lawinowo i nie da się jej już zatrzymać – substancja zaczyna ogrzewać się sama, co prowadzi do pożaru lub wybuchu. Dlatego wiele z nich musi podróżować w chłodniach (temperatura kontrolowana).

Materiały polimeryzujące: efekt śnieżnej kuli

Polimeryzacja to proces łączenia się małych cząsteczek w wielkie łańcuchy (polimery). W normalnych warunkach to proces pożądany (tak powstają tworzywa sztuczne), ale w transporcie może stać się katastrofą:

• reakcja łańcuchowa: jeśli proces polimeryzacji zacznie zachodzić zbyt gwałtownie wewnątrz zamkniętej cysterny, wydziela się ogromna ilość ciepła i gazów. Ciśnienie rośnie tak szybko, że może dojść do rozerwania zbiornika. Aby temu zapobiec, do materiałów dodaje się stabilizatory chemiczne, które „pilnują”, by cząsteczki nie zaczęły łączyć się zbyt wcześnie.

Materiały wybuchowe odczulone stałe: dynamit

Podobnie jak w klasie 3, tutaj również spotykamy materiały wybuchowe, które zostały „zmoczone” wodą, alkoholem lub wymieszane z innymi substancjami. Dzięki temu tracą one zdolność do detonacji (czyli gwałtownego wybuchu), a stają się „jedynie” materiałami łatwo zapalnymi. To pozwala na ich transport w zwykłych ciężarówkach, zamiast w opancerzonych pojazdach przeznaczonych dla klasy 1.

Test 45 sekund: jak ADR sprawdza materiał?

Aby dany materiał (niebędący metalem) trafił do klasy 4.1, musi przejść test szybkości spalania. Formuje się z niego wąski wałek i mierzy czas, w jakim ogień pokona odległość 100 mm. Jeśli czas ten jest krótszy niż 45 sekund, materiał uznaje się za towar niebezpieczny.

Klasa 4.2: Materiały podatne na samozapalenie

W klasie 4.2 kluczowym mechanizmem jest utlenianie. Materiały tej klasy robią to tak gwałtownie, że wydzielane ciepło doprowadza do ognia. ADR dzieli je na dwie, bardzo różniące się od siebie grupy:

Materiały piroforyczne: zapłon w 5 minut

Materiały piroforyczne są tak niestabilne, że zapalają się niemal natychmiast po kontakcie z powietrzem:

• Reguła 5 minut: zgodnie z kryteriami ADR, jeśli substancja (stała lub ciekła) zapali się w ciągu 5 minut od kontaktu z powietrzem, zostaje uznana za piroforyczną;

• Grupa pakowania: ze względu na ekstremalne ryzyko, wszystkie materiały piroforyczne automatycznie trafiają do I grupy pakowania (najwyższe zagrożenie).

Materiały samonagrzewające się

Materiały te nie wybuchają ogniem od razu. Zamiast tego, powoli reagują z tlenem, podnosząc swoją temperaturę wewnętrzną:

• Bilans ciepła: samozapalenie następuje wtedy, gdy szybkość generowania ciepła wewnątrz ładunku jest większa niż szybkość jego oddawania do otoczenia.

• Znaczenie objętości: to fascynujące zjawisko – materiał, który w małej ilości (np. 1 kg) jest bezpieczny, w dużej masie (np. kilka ton w kontenerze) może spłonąć. Dzieje się tak, bo środek dużego ładunku jest doskonale izolowany przez warstwy zewnętrzne, co uniemożliwia chłodzenie.

Ciekawostka: węgiel drzewny

Klasycznym przykładem materiału samonagrzewającego się jest węgiel drzewny. ADR w swoich kryteriach odnosi się do temperatury samozapalenia węgla dla objętości 27 m³. Jeśli materiał przy takiej masie zapaliłby się w temperaturze 50°C, musi zostać zaklasyfikowany do klasy 4.2. To pokazuje, że w logistyce towarów niebezpiecznych rozmiar przesyłki ma kluczowe znaczenie dla jej stabilności chemicznej.

Grupy pakowania: jak mierzymy siłę samonagrzewania?

Aby ustalić, czy materiał samonagrzewający się trafi do II czy III grupy pakowania, laboratoria używają próbek sześciennych o bokach 2,5 cm oraz 10 cm, które są podgrzewane w piecach do 140°C przez 24 godziny.

• II grupa pakowania: materiały silnie samonagrzewające się (zapłon małej próbki 2,5 cm);

• III grupa pakowania: materiały słabo samonagrzewające się (zapłon tylko większej próbki 10 cm).

Klasa 4.3: materiały wydzielające w zetknięciu z wodą gazy palne

W przypadku pożaru, pierwszym instynktem jest użycie wody. W przypadku materiałów klasy 4.3 ten instynkt może kosztować życie. Substancje te w kontakcie z wilgocią lub wodą reagują tak gwałtownie, że wydzielają z siebie gazy palne (np. wodór czy acetylen).

Jednym z najpopularniejszych materiałów klasy 4.3 w przeszłości był karbid (węglik wapnia). Wrzucenie go do wody powoduje natychmiastowe wydzielanie acetylenu. Wystarczy jedna iskra lub wysoka temperatura (która również powstaje w tej reakcji), by doszło do potężnego wybuchu.

ADR klasyfikuje te materiały m.in. na podstawie tego, jak dużo gazu palnego produkują w czasie. Jeśli jeden kilogram materiału po zetknięciu z wodą powoduje powstanie co najmniej 10 litrów palnego gazu w ciągu zaledwie jednej minuty – trafia prosto do I grupy pakowania.

Klasa 5.1 oraz klasa 5.2

Klasa 5 dzieli się na dwie, zupełnie różne rodziny. Obie mają jeden wspólny mianownik – utlenianie – ale mechanizm ich działania i stopień niestabilności diametralnie się różnią.

Klasa 5.1: materiały utleniające

Materiały z tej klasy (np. kwas azotowy, nadmanganian potasu czy nawozy na bazie azotanu amonu) często same nie są palne. Dlaczego więc ADR traktuje je tak rygorystycznie? Ponieważ w razie pożaru zachowują się jak wiatr dmuchający w ognisko: wydzielają tlen, który podtrzymuje i drastycznie potęguje spalanie innych materiałów.

Jak Umowa ADR bada utleniacze? to fascynujący proces. Laboratoria biorą próbkę celulozy (która świetnie się pali) i mieszają ją z badaną substancją utleniającą. Następnie sprawdzają, jak szybko ta mieszanka spłonie. Im szybciej celuloza spala się w obecności "wspomagacza", tym groźniejszy jest utleniacz.

Klasa 5.2: nadtlenki organiczne 

Nadtlenki organiczne to zupełnie inny poziom zagrożenia. To substancje, które w swojej strukturze chemicznej zawierają niezwykle nietrwałe wiązanie (-O-O-). Mają w sobie "i paliwo, i zapałkę". Są tak niestabilne, że potrafią zacząć się rozkładać od zwykłego wstrząsu lub niewielkiego wzrostu temperatury otoczenia.

Rozkład nadtlenków jest reakcją silnie egzotermiczną (wydziela ciepło). To ciepło przyspiesza dalszy rozkład, co generuje jeszcze więcej ciepła. Jeśli przekroczona zostanie Temperatury Samoprzyspieszającego się Rozkładu (TSR/SADT), proces staje się lawinowy i często kończy się potężną eksplozją, wydzieleniem toksycznych oparów lub gwałtownym pożarem.

Aby w ogóle móc bezpiecznie przewozić nadtlenki organiczne, często się je odczula. Dodaje się do nich np. płyny (rozcieńczalniki), które absorbują ciepło lub wodę, by doprowadzić do ich uspokojenia. Jeśli jednak rozcieńczalnik wycieknie z pękniętego opakowania, to, co zostanie, może w ułamku sekundy stać się śmiertelnie niebezpieczne. Z tego powodu nadtlenki organiczne z "grupy A" są wręcz całkowicie zakazane w transporcie drogowym.

Ze względu na TSR, znaczna część nadtlenków organicznych wymaga kontrolowania temperatury. Przewozi się je w specjalnych, aktywnie chłodzonych kontenerach.

Klasa 6.1: materiały trujące

W przeciwieństwie do klas fizykochemicznych (gdzie mierzymy ciśnienie, temperaturę zapłonu czy reaktywność), klasa 6.1 opiera się na farmakodynamice i toksykologii. Obejmuje ona materiały, które nawet w niewielkich dawkach lub przy krótkotrwałym narażeniu mogą wywołać poważny uszczerbek na zdrowiu lub śmierć organizmu żywego.

Umowa ADR definiuje trzy główne drogi wchłaniania (narażenia) tych substancji:

1. Toksyczność doustna (połknięcie);

2. Toksyczność dermalna (przenikanie przez skórę);

3. Toksyczność inhalacyjna (wdychanie par, pyłów lub mgieł).

Czym są wskaźniki DL50 i CL50?

Aby usystematyzować zagrożenie i uniezależnić je od subiektywnych ocen, ADR posługuje się precyzyjnymi wskaźnikami statystycznymi, wyznaczanymi w warunkach laboratoryjnych (najczęściej na szczurach albinotycznych lub królikach):

• DL50 (dosis letalis – mediana dawki śmiertelnej): jest to dawka materiału (podana doustnie lub nałożona na skórę), która w ciągu 14 dni powoduje śmierć dokładnie 50% badanej populacji zwierząt. Wynik wyraża się w miligramach substancji na kilogram masy ciała zwierzęcia (mg/kg). Zależność jest tu odwrotnie proporcjonalna: im niższa wartość DL50, tym wyższa toksyczność materiału;

• CL50 (concentratio letalis – mediana stężenia śmiertelnego): parametr ten dotyczy wyłącznie drogi inhalacyjnej (wdychania). Określa stężenie par, pyłów lub mgieł w powietrzu, przy którym 1-godzinna ekspozycja powoduje śmierć 50% populacji. Wartość tę wyraża się w mg/l (dla pyłów) lub w ppm / ml/m³ (dla gazów i par).

Ciekawostka badawcza: w toksykologii inhalacyjnej niezwykle ważna jest średnica aerodynamiczna cząstek. ADR nakazuje badanie pyłów tylko wtedy, gdy co najmniej 10% ich masy stanowią cząstki o średnicy 10 µm lub mniejszej – jest to tzw. frakcja respirabilna, która jest w stanie wniknąć w głąb pęcherzyków płucnych człowieka, omijając górne drogi oddechowe.

Kryteria przydziału do grup pakowania

Na podstawie wartości DL50 i CL50 materiały klasy 6.1 są precyzyjnie kategoryzowane, co determinuje grubość i rodzaj opakowania oraz restrykcje transportowe:

• I grupa pakowania (materiały silnie trujące): DL50 doustne ≤ 5 mg/kg. Są to substancje o skrajnej toksyczności ostrej, gdzie śmiertelna dawka dla człowieka może wynosić zaledwie ułamek grama (np. cyjanki);

• II grupa pakowania (materiały trujące): DL50 doustne w przedziale > 5 mg/kg do 50 mg/kg;

• III grupa pakowania (materiały słabo trujące): DL50 doustne w przedziale > 50 mg/kg do 300 mg/kg.

Jeżeli badany materiał wykazuje różny stopień toksyczności dla różnych dróg narażenia (np. jest słabo trujący przy połknięciu, ale silnie trujący przy wnikaniu przez skórę), ADR stosuje zasadę ostrożności: zawsze przyjmuje się najwyższy stopień zagrożenia (najbardziej restrykcyjną grupę pakowania).

Toksyczność par: lotność jako mnożnik zagrożenia

Sama toksyczność cieczy (CL50) to nie wszystko. W transporcie kluczowe jest to, czy ciecz w ogóle zdoła uwolnić swoje pary do otoczenia. Dlatego dla cieczy trujących inhalacyjnie ADR stosuje zaawansowany model matematyczny, który zestawia stężenie śmiertelne (CL50) z lotnością materiału (V), czyli stężeniem pary nasyconej w temperaturze 20°C. Ciecz może być skrajnie toksyczna w teorii, ale jeśli w temperaturze pokojowej w ogóle nie paruje, jej realne zagrożenie inhalacyjne w razie wycieku jest marginalne. Z kolei substancje o wysokiej lotności i wysokiej toksyczności trafiają do I grupy pakowania.

Pestycydy i mieszaniny wieloskładnikowe

Znaczna część klasy 6.1 to środki ochrony roślin (pestycydy). Rzadko są one transportowane jako czyste substancje aktywne; zazwyczaj są to preparaty wymieszane z nośnikami lub rozpuszczalnikami. W przypadku mieszanin, jeśli brakuje danych empirycznych z badań na zwierzętach dla całego preparatu, ADR dopuszcza stosowanie wzorów addytywnych. Pozwalają one obliczyć wypadkową wartość DL50 lub CL50 na podstawie udziałów procentowych i toksyczności poszczególnych składników aktywnych, przy założeniu braku efektów synergicznych (wzajemnego potęgowania toksyczności).